Het is een moment van continuïteit én vernieuwing binnen KIK-V. Na zeven jaar geeft Tiana van Grinsven het voorzitterschap van de Ketenraad KIK-V door aan Mark Janssen, voorzitter van de raad van bestuur van het Zorginstituut. Voor Tiana, die destijds als bestuurslid van het Zorginstituut onder andere informatiemanagement in haar portefeuille had, markeert deze overdracht het einde van een intensieve periode. Inmiddels is zij bestuursvoorzitter van ouderenzorgorganisatie De Zorgcirkel. In die afgelopen zeven jaren werkte zij mee aan het fundament voor betere gegevensuitwisseling in de langdurige zorg. Voor Mark betekent het een frisse instap in een traject dat in een cruciale fase belandt: de periode waarin ambities moeten worden omgezet in brede implementatie en landelijke opschaling.
Tiana kijkt met een warm maar realistisch sentiment terug. “Het is een mooie reis geweest,” zegt ze. “We zijn als sector echt ergens aan begonnen. Maar het is een lange weg, en die moeten we nu samen afmaken.” Dat KIK-V inmiddels is opgenomen in het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg ziet zij als belangrijke verankering: “Daardoor weten partijen: dit gaat niet meer weg. Nu moeten we opschalen.”
Zeven jaar bouwen: van idee tot verankerd programma
Toen Tiana in 2017 bij het Zorginstituut startte, bestond het Gezondheidsinformatiestelsel (GIS) nog niet. “KIK-V liep eigenlijk voor op het landelijke stelsel,” vertelt ze. Haar motivatie om voorzitter te worden sluit daarbij aan: het ging over kwaliteitsgegevens, precies de kern van het Zorginstituut. “Mijn eerste doel was helder: eenduidige definities en een gezamenlijke taal. Eén keer registreren, meervoudig gebruiken.” Het was een traject van pionieren waarbij de sector samen definities ontwikkeld heeft die nu breed gedragen worden.
Hoogtepunten waar Tiana op terugkijkt zijn onder andere de ondertekening van het convenant - “het uitgesproken commitment tussen partijen”- en het moment waarop de eerste uitwisselprofielen gezamenlijk werden vastgesteld.
Ook ziet ze hoe steeds meer zorgaanbieders en informatie-vragende partijen KIK-V inmiddels kennen en benutten. “Veel staat nu klaar, maar nog lang niet alles wordt op de KIK-V-manier uitgevraagd. Dat moet nu echt gaan gebeuren.” Tegelijk benadrukt ze de duidelijke vooruitgang: zorgkantoren ontwikkelen hun uitwisselprofiel, de IGJ vraagt binnenkort langs KIK-V-lijnen uit en dankzij de recente aanbesteding is de implementatieondersteuning opgeschaald. De noodzaak is groot. Zorgaanbieders ervaren hoge administratieve druk, toezichthouders en informatie-vragende partijen vragen om betere datakwaliteit en landelijke afspraken in het HLO vragen om structurele versnelling.
Onderschatten van de complexiteit
Wat Tiana vooral heeft geleerd, is hoe omvangrijk de verandering is. “Het lijkt zo simpel: eenduidig uitvragen en meervoudig gebruiken. Maar dit is een technisch, organisatorisch én een veranderkundig vraagstuk.” In de Ketenraad, waar informatie-vragende partijen als VWS, NZa, zorgkantoren, Patientenfederatie en IGJ samen aan tafel zitten met ActiZ als vertegenwoordiger van de zorgaanbieders aan tafel, werden dilemma’s steeds constructief bediscussieerd: wat vraag je uit, waarom en wat ga je met die informatie doen?
Haar toekomstwens is helder: alle relevante uitvragen in de verpleeghuiszorg moeten uiteindelijk via KIK-V lopen, niet erlangs, én KIK-V moet stevig verbonden worden met landelijke ontwikkelingen zoals het GIS en CumuluZ.
Mark Janssen stapt in met frisse blik én stevige ambitie
Voor Mark Janssen voelde de uitnodiging om het voorzitterschap over te nemen logisch én aantrekkelijk. “Vanuit mijn rol bij het Zorginstituut ben ik gewend om naar de hele zorg te kijken, naar systemische verbeteringen. KIK-V past daar perfect bij.” Mark was al jaren betrokken bij landelijke digitaliserings- en databeschikbaarheidsprojecten, maar de kracht van KIK-V verraste hem. “Ik kende het nog niet tot in detail, maar het is eigenlijk een pareltje.”
Mark wil voortbouwen op wat er staat en versnellen. “De basis ligt er. Nu moeten we in ongeveer twee jaar tijd zorgen dat zowel informatie-vragende partijen als de zorgaanbieders echt klaar zijn: datakwaliteit op orde, datastations geïmplementeerd, uitwisselprofielen afgerond. Ik wil dat partijen hun commitment nakomen en dat we hen daarop aanspreken.” Zijn stijl typeert hij als vragend en nieuwsgierig, maar ook duidelijk sturend als de voortgang stokt.
Duidelijke kansen
Een tweede speerpunt voor Mark is de aansluiting op het GIS. “Voor primaire gegevensuitwisseling ligt CumuluZ al ver op koers. Maar KIK-V en andere secundaire gegevensuitwisselingen mogen niet achterblijven.” Hij ziet duidelijke kansen: de federatieve architectuur, datastations, standaarden voor datakwaliteit en de ervaring die KIK-V in zeven jaar heeft opgebouwd. “Die moeten we benutten, verbinden en kopiëren waar het kan, ook richting andere domeinen zoals Wmo, jeugd, ggz en medisch-specialistische zorg.”
2026 als kanteljaar
In de gezamenlijke meerjarenagenda staat 2026 als een cruciaal jaar. Voor Mark betekent dat dat informatie-vragende partijen minimaal één volledig uitgewerkt uitwisselprofiel hebben dat zij ook daadwerkelijk gebruiken, en dat zo veel mogelijk zorgaanbieders zijn aangesloten, gestimuleerd door ondersteuning én door voorwaarden vanuit zorgkantoren en brancheorganisaties. “Een convenant tekenen is één ding, het waarmaken iets anders. De Ketenraad heeft de verantwoordelijkheid om daar scherp op te sturen.”
Gedeelde wens voor de toekomst
Wat geeft Tiana haar opvolger mee? “Verbind vragers en aanbieders. Wees de smeerolie. Maar toon ook lef: maak de roadmap en houd partijen eraan.” Ze benadrukt dat KIK-V een traject van de lange adem is. “We móéten vasthouden, anders staan we over drie jaar weer aan het begin.”
Zowel Tiana als Mark ziet een toekomst waarin KIK-V volledig is ingebed in de langdurige zorg: als onderdeel van hoe de langdurige zorg werkt. Een aanpak die administratieve lasten vermindert, de datakwaliteit verhoogt en gebruikt kan worden als voorbeeld voor andere sectoren. “We zitten in een omslagpunt,” besluit Mark. “Je duwt heel lang, en opeens begint het te rollen. Dat moment is nu. Het is aan ons om dat vast te houden.”