Hoeveel tijd kost de implementatie van KIK-V? Welke ondersteuning is beschikbaar en wat kunnen zorgorganisaties leren van partijen die al ervaring hebben opgedaan? Deze vragen staan centraal tijdens de bijeenkomst ‘Doe mee met KIK-V’ op 27 oktober. Zorgorganisaties vertellen hoe zij de implementatie aanpakken en implementatiepartners AAG en Infozorg laten zien welke ondersteuning nieuwe deelnemers kunnen verwachten.

Van oriënteren tot implementeren: zorgorganisaties ontdekken KIK-V

Rudy Vissering en Marcel Bijl van ouderenorganisatie Westerholm in Haren bezoeken de bijeenkomst met concrete vragen. Ze willen weten welke eisen KIK-V stelt aan hun ICT-systemen, wat er komt kijken bij een datastation en welke ondersteuning beschikbaar is. Het zijn herkenbare vragen voor organisaties die zich oriënteren op deelname.

Inmiddels zijn bijna honderd zorgorganisaties betrokken bij KIK-V. Dat is 40 procent meer dan in de zomer van 2025. Sommige staan nog aan het begin van de implementatie, terwijl andere al beschikken over een operationeel datastation.

Gezamenlijke afspraken

Ook aan de kant van de informatievragende partijen worden stappen gezet. Tijdens een panelgesprek bespreken Ivette Heesbeen, senior beleidsadviseur bij ActiZ, Mark Boon, beleidsadviseur langdurige zorg bij Zorgverzekeraars Nederland (ZN), en Corine Meerman, beleidsmedewerker bij de NZa, de ontwikkelingen.

De zorgkantoren hebben gezamenlijk één uitwisselprofiel ontwikkeld. Daardoor kunnen zorgorganisaties die met meerdere zorgkantoren werken, gegevens volgens dezelfde afspraken aanleveren. De NZa werkt aan een uitwisselprofiel voor kostprijsonderzoek. De huidige gegevensverzameling vraagt nog veel handmatig werk. Gestandaardiseerde uitwisseling moet dit vereenvoudigen en het mogelijk maken kostprijsontwikkelingen beter te volgen en te vergelijken.

Heesbeen benadrukt daarnaast het belang van betrouwbare en vergelijkbare gegevens, die ook voor andere doeleinden bruikbaar zijn. De gezamenlijke afspraken moeten niet alleen administratieve lasten verminderen, maar ook de kwaliteit van informatie verbeteren.

Leren van tanteLouise

Hoe de implementatie in de praktijk verloopt, laat ouderenzorgorganisatie tanteLouise uit West-Brabant zien. Dataregisseur Loes van den Berg vertelt hoe de organisatie in 2024 samen met andere zorgaanbieders in de regio met KIK-V begon. Een eerste analyse maakte duidelijk waar aanpassingen in de registraties nodig waren.

Vooral het controleren van de gegevens leverde belangrijke inzichten op. De cijfers uit het datastation kwamen niet altijd overeen met de bestaande managementinformatie. Om de verschillen te verklaren, moest worden gekeken naar de onderliggende registraties, de verwerking van gegevens en de gehanteerde definities.

De regionale samenwerking hielp daarbij. Door ervaringen te delen en gezamenlijk oplossingen te zoeken, hoefden organisaties niet ieder afzonderlijk dezelfde vraagstukken op te lossen. In oktober 2026 wisselde tanteLouise voor het eerst een deel van haar gegevens uit via KIK-V. Begin december staat de volledige gegevensuitwisseling met de zorgkantoren gepland.

Volgens tanteLouise biedt verdere automatisering kansen om de administratieve lasten te verminderen en de transparantie te vergroten. Op termijn kan het ook mogelijk worden om gegevens van verschillende zorgorganisaties beter te vergelijken en van elkaar te leren. Daarvoor is wel nodig dat definities, systemen en werkwijzen goed op elkaar aansluiten. Aan die afstemming werkt tanteLouise samen met andere zorgaanbieders in de regio, zorgkantoren en overige betrokken partijen.

Voortbouwen op ervaring

Implementatiepartners AAG en Infozorg hebben de afgelopen jaren samen zo'n zestig zorgorganisaties ondersteund bij verschillende onderdelen van de implementatie van KIK-V. Een deel van deze trajecten loopt nog. Florian Maissan, manager bij AAG, en Geert van Rijt, consultant bij Infozorg, laten zien hoe zij op basis van die praktijkervaring een gestructureerde aanpak hebben ontwikkeld.

Hoewel zorgorganisaties verschillende systemen en registraties gebruiken, blijken veel vraagstukken vergelijkbaar. “Doordat we al veel zorgorganisaties hebben begeleid, herkennen we de meeste vraagstukken en de keuzes die daarbij komen kijken.”

AAG en Infozorg beschikken inmiddels over hulpmiddelen om gegevens te analyseren en afspraken vast te leggen. Ook is er veel informatie beschikbaar over onder meer privacy, techniek en kosten.

Na bestuurlijke instemming kan een zorgorganisatie bij het Zorginstituut subsidie aanvragen voor implementatiebegeleiding. Met die aanvraag meldt de organisatie zich aan voor het implementatietraject van KIK-V. De subsidie vergoedt de kosten voor de uitvoering van alle zes onderdelen van het implementatietraject. De kosten voor de aanschaf, inrichting en het onderhoud van het datastation vallen daarbuiten.

AAG en Infozorg analyseren vervolgens de gegevens uit onder andere cliënt-, personeels-, plannings- en financiële systemen. Met een analysetool onderzoeken ze in hoeverre deze gegevens aansluiten op de modelgegevensset van KIK-V en welke aanpassingen daarvoor nodig zijn. De bevindingen worden vastgelegd in een adviesrapport met vervolgstappen.

De analysefase duurt ongeveer zes weken. Volgens de implementatiepartners vraagt deze fase gedurende de eerste vijf weken weinig inzet van de zorgorganisatie (gemiddeld 4-6 uur totaal per persoon). Eventuele aanpassingen in de bronsystemen kunnen extra tijd vergen.

Ook het beheer vraagt aandacht

Na de analyse volgen de inrichting van het datastation en de validatie van gegevens. AAG en Infozorg begeleiden dit proces, maar de zorgorganisatie blijft verantwoordelijk voor de inhoudelijke juistheid van de cijfers.

Veranderingen in bronsystemen of registraties kunnen gevolgen hebben voor de gegevensuitwisseling. Daarom besteden AAG en Infozorg ook aandacht aan het vastleggen van verantwoordelijkheden en het maken van beheerafspraken.

Het doel is dat zorgorganisaties voldoende kennis opbouwen om na het begeleide traject zelfstandig verder te kunnen, ook wanneer nieuwe uitwisselprofielen beschikbaar komen.

De afweging van kleinere organisaties

Voor Henk Bolhuis, adviseur bedrijfsvoering bij Vredenoord in Huis ter Heide, is vooral de haalbaarheid belangrijk. Hij is aanwezig bij de bijeenkomst omdat Vredenoord graag aan de slag wil met KIK-V. Maar voor een kleine organisatie als Vredenoord is het de vraag hoe de implementatie van KIK-V kan worden ingepast naast alle andere werkzaamheden en prioriteiten.

De toelichting van Maissan en Van Rijt geeft meer inzicht in de beschikbare ondersteuning en de werkzaamheden die organisaties zelf moeten uitvoeren. Bolhuis verwacht dat KIK-V uiteindelijk breed in de sector zal worden toegepast. Hij vindt het daarom belangrijk dat organisaties die al deelnemen hun ervaringen blijven delen, zodat anderen beter kunnen beoordelen wat de implementatie vraagt en oplevert.

Ook Noud Hogendoorn, administrateur bij Schutse Zorg in Tholen, is na afloop positief. Hij ziet voordelen in de manier waarop KIK-V gegevensuitwisseling organiseert en wil zijn organisatie adviseren om ermee aan de slag te gaan.

De bijeenkomst maakt duidelijk hoeveel praktijkkennis inmiddels beschikbaar is. Niet alleen over de technische inrichting, maar ook over datakwaliteit, verantwoordelijkheden en beheer. Voor organisaties die zich op deelname oriënteren, bieden alle ervaringen houvast bij het zetten van de volgende stap.

De slides van de bijeenkomst nog eens bekijken?

Dat kan! Hieronder kun je de presentatie van de bijeenkomst bekijken en downloaden.